Food Science jest recenzowanym czasopismem naukowym, obejmującym szerokie spektrum tematów z zakresu dietetyki i żywienia. Na łamach pisma prezentowane są artykuły oryginalne, przeglądowe, listy do redakcji, opisy przypadków, a także sprawozdania z konferencji i recenzje książek.

Już wkrótce ukaże się pierwsze wydanie kwartalnika Food Science! W numerze poruszone zostaną między innymi następujące zagadnienia:

Nutrients contributing to reduction of lipid disorders

Beata Krusiec-Świdergoł

Katedra i Zakład Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Streszczenie

Z prowadzonych badań wynika że odpowiednio skomponowana dieta bogata w składniki o właściwościach antyoksydacyjnych, przeciwzapalnych, kardioprotekcyjnych, hipotensyjnych oraz hipocholesterolemicznych, wywiera korzystny wpływ na gospodarkę lipidową organizmu i wspomaga leczenie chorób układu sercowo-naczyniowego. Do najważniejszych związków, omówionych krótko w niniejszej pracy należą: fitosterole, flawonoidy, błonnik pokarmowy i wielonienasycone kwasy tłuszczowe.

Słowa kluczowe: cholesterol, fitosterole, flawonoidy, błonnik pokarmowy, kwasy tłuszczowe

Abstract

The research shows that a properly composed diet, rich in ingredients having antioxidant, anti-inflammatory, cardioprotective, hypotensive and hypocholesterolemic properties, has a beneficial effect on lipid metabolism of the body and supports a process of treatment of cardiovascular diseases. The most important compounds, discussed briefly in this work, are: phytosterols, flavonoids, dietary fibre and polyunsaturated fatty acids (PUFAs).

Key words: cholesterol, phytosterols, flavonoids, dietary fibres, fat acids

Nutrition in chronic diseases – on the example of chronic pancreatitis

Wanda Suchecka

Katedra i Zakład Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Streszczenie

Rozwój chorób przewlekłych związany jest ze starzeniem się społeczeństwa. Szerzy się przekonanie, że wiele problemów zdrowotnych określają warunki życia społeczno-ekonomiczne, środowiskowe jak również czynniki kulturowe. Niezbędnym czynnikiem wpływającym na utrzymanie zdrowia populacji jest zapobieganie chorobom przewlekłym. Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) jest postępującą chorobą, która charakteryzuje się włóknieniem i zanikiem tkanki gruczołowej trzustki, co doprowadza do upośledzenia sprawności wewnątrz –i zewnątrzwydzielniczej trzustki. Prowadzi to do niedożywienia, zaburzeń trawienia i wchłaniania. Żywienie odgrywa jedną z ważniejszych ról w leczeniu PZT. Odpowiednio zbilansowana dieta pokrywa zapotrzebowanie pacjenta na składniki odżywcze oraz energię. Uwzględnia odpowiednią podaż enzymów trzustkowych oraz antyoksydantów. Przestrzeganie diety ma na celu polepszenie komfortu życia, złagodzenie objawów choroby  oraz zapobiega występowaniu powikłań. Dowody naukowe wskazują na to, że zastępowanie kwasów tłuszczowych nasyconych pochodzenia zwierzęcego tłuszczami roślinnymi, ograniczenie spożycia słodkich, słonych i tłustych produktów  oraz spożywanie większej ilości owoców i warzyw odgrywa istotną rolę w leczeniu PZT. Nieleczone  zapalenie trzustki może prowadzić do poważnych powikłań, a nawet zgonu.

Słowa kluczowe: jakość życia, choroby przewlekłe, przewlekłe zapalenie trzustki, prewencja, żywienie, leczenie żywieniowe

Abstract

The development of chronic diseases is associated with aging of the society. There is a conviction that many health problems determine the conditions of socio-economic and environmental life as well as cultural factors. The prevention of chronic diseases is an indispensable factor in maintenance of population´s health. Chronic pancreatitis (CP) is a progressive inflammatory disease characterized by fibrosis and endocrine and exocrine functions destruction. It leads to malnutrition, digestion and absorption disorders. Nutritional therapy plays a very relevant  role in CP. Proper nourishment is the one of primary elements in CP treatment. A properly balanced diet covers the patient’s need for nutrients and  energy. It includes the proper supply of pancreatic enzymes and antioxidants. Life comfort improvement, disease symptoms alleviation and prevention against further complications are the major aims of proper diet. Scientific evidence suggests that replacement of  fatty acids saturated with animal fats on  vegetables and plants  fats, limitation of sweet, salty, and fatty foods intake and eating of more fruits and vegetables play  a very relevant role in the CP treatment. Untreated pancreatitis may lead to serious complications and even death.

Key words: quality of life, chronic diseases, chronic pancreatitis, prevention, nutrition, nutritional treatment

A role of selenium in prevention and treatment of depression

Agata Lebiedowska

Katedra i Zakład Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Streszczenie

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ponad 300 milionów ludzi na świecie cierpi na depresję. Obecnie stosowane leczenie farmakologiczne jest często nieskuteczne i wiązane z wieloma działaniami niepożądanymi. Trwają badania nad nowymi lekami i terapiami. Selen należy do mikroelementów a jego podaż zależy od diety i dostępności w środowisku. W Polsce występują niedobory tego składnika pokarmowego. Szczególnie narażone na niedobory selenu są osoby stosujące dietę wegańską i wegetariańską, osoby starsze oraz osoby nadużywające alkoholu. Udowodniono, że deficyt selenu w organizmie może być przyczyną rozwoju nowotworów, chorób sercowo-naczyniowych oraz zaburzeń nastroju, w tym depresji. Selen jest modulatorem nastroju i wpływa na prawidłowe funkcjonowanie mózgu. Mechanizm działania przeciwdepresyjnego selenu nie jest jasny. Jest składnikiem selenoprotein o działaniu antyoksydacyjnym, chroniącym DNA przed stresem oksydacyjnym. Ponadto selen bierze udział w metabolizmie hormonów tarczycy, a zaburzenia w funkcji tego narządu są często przyczyną zaburzeń nastroju. Niezbędne są dokładne badania nad prawidłową suplementacją selenu w profilaktyce i leczeniu zaburzeń depresyjnych.

Słowa kluczowe: odżywianie, dieta, selen, depresja

Abstract

As it is stated by the World Health Organization (WHO), over 300 million people in the world suffer from depression. Pharmacological treatments,  which are currently applied, are often ineffective and are associated with many side effects. At present, research aiming at developing a new medicine is underway. Selenium is a microelement and its intake is dependent on a diet and availability in the environment. In Poland there is a deficit of this nutrient.  Vegans and vegetarians, elderly people and people abusing alcohol are particularly exposed to selenium deficiency mentioned above. It has been proved that deficiency of selenium may lead to cancer, cardiovascular diseases, mood disorders, including depression. Selenium is considered a moodmodulator and affects proper functioning of the brain. However, a mechanism of antidepressant function of selenium is not clear. It is a component of selenoproteins characterized by antioxidant activity, protecting DNA against oxidative stress. In addition, selenium is involved in the process of metabolism of thyroid hormones, which highly influence our mood. Precise research, concerning proper supplementation of selenium as a way of prevention and treatment of depressive disorders, is highly needed.

Key words: nutrition, diet, selenium, depression

Fructose – a sweet danger

Ewa Klimacka-Nawrot

Katedra i Zakład Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Streszczenie

Substancje słodzące są obecne w wielu produktach żywnościowych. Nadmierne spożycie sacharozy, a zwłaszcza wysokofruktozowego syropu kukurydzianego obciąża organizm fruktozą, co może mieć poważne skutki zdrowotne. Stosowanie diety bogatej we fruktozę prowadzi do zaburzenia funkcji bariery jelitowej i zwiększenia podatności na zapalenie jelita grubego, zwiększa ryzyko wystąpienia otyłości, zespołu metabolicznego, cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, zaburzeń gospodarki lipidowej, dny moczanowej i chorób nerek. Zważywszy, że w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat konsumpcja fruktozy zwiększyła się kilkukrotnie istnieją przesłanki aby zakaz stosowania żywności wzbogaconej we fruktozę, zwłaszcza słodkich napojów, uznać za priorytet zdrowia publicznego.

Słowa kluczowe

Fruktoza, syrop glukozowo-fruktozowy, dieta bogata we fruktozę

Summary

Sugar are present in many food products. Excessive intake of sucrose, especially high fructose corn syrup, loads the organism with fructose. High‑fructose diet leads to deterioration of intestinal barrier function and increased susceptibility to colitis, increases the risk of obesity, metabolic syndrome, type 2 diabetes, hypertension, dyslipidemia, gout, and kidney disease. Considering that in the last decades fructose consumption has increased several times, there are indications that the ban on the use of high fructose food, especially sweet drinks, should be considered a priority for public health.

Keywords

Fructose, high fructose corn syrup, high‑fructose diet

The effect of selected synthetic sweeteners on antioxidant properties and colour parameters of citrus juices

Synowiec-Wojtarowicz Agnieszka1, Kimsa-Dudek Magdalena1, Derewniuk Małgorzata2, Muskalska Agnieszka1, Paryż Marlena1, Piekorz Martyna1

1.Zakład Nutrigenomiki i Bromatologii Katedry Biologii Molekularnej

2.Zakład Biologii Molekularnej Katedry Biologii Molekularnej

Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Streszczenie

Wprowadzenie: Soki cytrusowe są powszechnie spożywane przez konsumentów, dlatego producenci rozszerzają ich asortyment. Większość soków pomarańczowych produkowana jest z koncentratu, który następnie jest wzbogacany w witaminy, substancje aromatyczne a także substancje słodzące w celu wzmocnienia smaku gotowego produktu.

Cel: Celem pracy była ocena wpływu syntetycznych substancji słodzących na właściwości antyoksydacyjne i parametry barwy soków cytrusowych.

Materiał i Metody: Materiał do badań stanowiły świeżo wyciskane soki cytrusowe: pomarańczowy, mandarynkowy i limonkowy, a także soki typu NFC zakupione w handlu detalicznym, do których dodawano syntetyczne substancje słodzące: aspartam, acesulfam K i sukralozę. W sokach owocowych oraz mieszaninach soków z substancjami słodzącymi oznaczono potencjał antyoksydacyjny metodą ABTS, stężenie polifenoli metodą Fast Blue oraz wyznaczono parametry barwy w przestrzeni barw CIELab.

Wyniki i Wnioski: Świeżo wyciskane soki cytrusowe są lepszym źródłem antyoksydantów w porównaniu do soków typu NFC zakupionych w handlu detalicznym. Zaobserwowano również wystąpienie korzystnej dodatniej interakcji pomiędzy niektórymi syntetycznymi substancjami słodzącymi a związkami czynnymi zawartymi w badanych sokach cytrusowych.

Słowa kluczowe: aspartam, acesulfam K, sukraloza, soki cytrusowe, potencjał antyoksydacyjny, polifenole, interakcje

Summary

Introduction: Citrus juices are widely consumed by consumers, therefore, producers are expanding their range. Most orange juices are made from concentrate, which is enriched with vitamins, aromatic substances and sweeteners to enhance a taste of the finished product.

Aim: The aim of the study was to determine the effect of synthetic sweeteners on antioxidant properties and colour parameters of citrus juices.

Material and Methods: Freshly squeezed orange, mandarin and lime juices, as well as NFC juices (not from concentrate) purchased in retail trade and including synthetic sweeteners such as aspartame, acesulfame K and sucralose, were tested. In fruit juices and mixtures of juices with sweeteners, antioxidant capacity detected by ABTS and concentration of polyphenols, conducted by Fast Blue technique, were determined. Additionally, colour parameters in the colour space, by CIELAB colour space, were determined.

Results and Conclusions: Freshly squeezed citrus juices constitute a better source of antioxidants when compared to the NFC juices. Additionally, a positive interaction occurring between some synthetic sweeteners and active compounds, appearing in the tested juices, was observed.

Key words: aspartame, acesulfame K, sucralose, citrus juices, antioxidant potential, polyphenols, interactions.

Principles of supplementation and treatment with vitamin D – amendment 2018

Magdalena Kamińska

Katedra i Zakład Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Streszczenie

Główną rolą aktywnej biologicznie postaci witaminy D, kalcytriolu [1,25(OH)2D], w organizmie człowieka jest utrzymanie fizjologicznych stężeń wapnia i fosforu w surowicy krwi takich aby możliwe było zapewnienie właściwego rozwoju i mineralizacji tkanki kostnej. Odkrycie jądrowych receptorów dla kalcytriolu, VDR (Vitamine D receptor) w licznych tkankach nie związanych z gospodarką wapniowo-fosforanową zwróciło uwagę środowiska medycznego na działania „niekalcemiczne” witaminy D. Pobudzenie proliferacji i różnicowania komórek układu immunologicznego, spowolnienie rozrostu nowotworów poprzez indukowanie apoptozy komórek nowotworowych to tylko niektóre spośród licznych działań plejotropowych kalcytriolu. Obecność VDR, poza tkankami związanymi z gospodarką mineralną, stwierdzono również między innymi w mięśniu sercowym, mózgu, mięśniach szkieletowych, prostacie, sutku oraz większości komórek układu immunologicznego.

Słowa kluczowe: witamina D, suplementacja, mineralizacja tkanki kostnej

Abstract

The main role of the biologically active form of vitamin D, known as ascalcitriol [1.25 (OH) 2D], in the human body is to maintain physiological concentration of calcium and phosphorus in blood. The concentration is to be maintained at the level to ensure proper development and mineralization of bone tissue. The discovery of nuclear receptors for calcitriol, VDR (Vitamin D receptor), in numerous tissues which are not related to the calcium-phosphate metabolism, drew attention of the medical circles to the subject of noncalcemic action of vitamin D. A stimulation of cell proliferation and differentiation of cells of the immune system, a process of slowing the growth of tumour, by inducing tumour cells apoptosis, exemplify only a few of the numerous pleiotropic activities of calcitriol. The presence of VDR, apart from the tissues associated with mineral metabolism, was also proved, inter alia, in cardiac muscle, brain, skeletal muscle, prostate, nipples and in most cells of the immune system.

Key words: vitamin D, supplementation, bone tissue mineralization

Criteria for diagnosing and therapy of gestational diabetes

Małgorzata Bożek

Katedra i Zakład Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Streszczenie

Cukrzyca ciążowa (GDM, gestational diabetes mellitus) jest jedną z częstszych przyczyn nieprawidłowości występujących podczas ciąży i rozwoju płodu. Definiowana jest ona jako zaburzenie tolerancji glukozy, które wystąpiło po raz pierwszy lub też rozwinęło się podczas trwania ciąży. Najczęstszymi powikłaniami u noworodków matek z cukrzycą są makrosomia oraz hiperinsulinemia. Ze względu na konsekwencje zdrowotne oraz ich rozpowszechnienie wstępne oznaczenie stężenia glukozy powinno być wykonywane u wszystkich ciężarnych już na początku ciąży. U kobiet z nieprawidłowym stężeniem glukozy na czczo oraz obciążonych czynnikami ryzyka należy w jak najkrótszym czasie wykonać test obciążenia 75g glukozy. Jeśli wynik testu 75g glukozy w I trymestrze ciąży jest prawidłowy, należy powtórzyć go między 24 a 28 tygodniem ciąży. U wszystkich ciężarnych z prawidłowym stężeniem glukozy na czczo na początku ciąży należy pomiędzy 24-28 tygodniem ciąży wykonać test obciążenia 75g glukozy. Podstawę terapii cukrzycy ciążowej stanowi dieta. Jednakże u około 10-40% kobiet z cukrzycą ciążową do pełnego wyrównania glikemii konieczne jest wprowadzenie insulinoterpaii. W chwili obecnej doustne środki przeciwcukrzycowe nie są zalecane u kobiet ciężarnych. Cukrzyca niepowikłana nie jest wskazaniem do przedwczesnego ukończenia ciąży oraz do porodu zabiegowego. Wskazaniem do przeprowadzenia cięcia cesarskiego jest nadmierna masa płodu.

Słowa kluczowe: ciąża, cukrzyca, cukrzyca ciążowa, zaburzenia metaboliczne

Abstract

Gestational diabetes is one of the most common causes of abnormalities during pregnancy and fetal development. It is defined as a glucose tolerance disorder which occurred for the first time or developed during pregnancy. Macrosomia and hyperinsulinaemia belong to the most common complications of newborns born by mothers suffering from diabetes. Taking into account medical consequences and their prevalence, all women being pregnant should undergo a test of initial determination of glucose level in the beginning of pregnancy. In women diagnosed with abnormal glucose level, measured on an empty stomach, and in those burdened with risk factors, a 75g glucose load test should be administered as soon as possible.

If the results of the administered 75g glucose load test in the first trimester of pregnancy are correct, it should be repeated in between 24 and 28 weeks of pregnancy. A diet is the basis for treatment of gestational diabetes. However, it is estimated that around 10-40% of women suffering from gestational diabetes require insulin therapy for full glycemic control. Currently, oral antidiabetic agents are not recommended for pregnant women. It should be also emphasized that uncomplicated diabetes does not constitute an indication for premature and surgical delivery. The indication qualifying for caesarean section is excessive weight of the foetus.

Key words: pregnancy, diabetes mellitus, gestational diabetes, metabolic disturbances

Eating disorders and disorders of circadian rhythms with particular emphasis on melatonin

Walcuch Żaneta, Boczarski Piotr, Sadowska Anna, Zwierzak-Powroźnik Martyna

Zespół dietetyków Od Poniedziałku

Streszczenie

Melatonina jest hormonem wydzielanym głównie w szyszynce, powstającym z tryptofanu. Wzrost jej wydzielania można zaobserwować w godzinach nocnych, ponieważ bodźce świetlne wpływają na produkcję hormonu. Stężenie melatoniny jest również uzależnione od wieku. Najniższe występuje u małych dzieci, następnie wzrasta i stabilizuje się w wieku ok. 35-40 r.ż. Melatonina oraz geny zegarowe należą do podstawowych regulatorów rytmu dobowego. Rytm dobowy jest jednym  z rodzajów rytmów biologicznych, regulujących funkcjonowanie organizmu.

Nieprawidłowe wydzielanie melatoniny wpływa na zaburzenie funkcjonowania rytmu okołodobowego. W powiązaniu z nieprawidłową ilością i jakością snu oraz ekspozycją na sztuczne światło, niskie stężenie melatoniny może predysponować do wybranych zaburzeń odżywiania.

Zaburzenia odżywiania najsilniej powiązane z rytmem dobowym to NES (zespół jedzenia nocnego) i SRED (zespół gwałtownego objadania się). Różnią się one przede wszystkim świadomością osoby chorej, przekonaniami oraz sposobem leczenia. Osoby chorujące na zespół gwałtownego objadania się najczęściej zmagają się z problemem otyłości. Zespół jedzenia nocnego natomiast może dotyczyć również pacjentów z prawidłową masą ciała.

Słowa kluczowe: Rytm dobowy, melatonina, zaburzenia odżywiania, zespół jedzenia nocnego

Abstract

Melatonin is a hormone which is secreted mainly in the pineal gland and is formed from tryptophan. The increase in its secretion can be observed at night as light stimuli affect its production. The concentration of melatonin is also dependent on age. The lowest concentration occurs in young children,  and then it increases and stabilizes at the age of 35-40. Melatonin and clock genes belong to the basic regulators of a circadian rhythm. The daily rhythm is a type of biological rhythms, which regulate the body functioning.

Improper secretion of melatonin affects the disruption of the circadian rhythm. Low melatonin levels may predispose to the selected eating disorders while appearing in connection with improper amount and quality of sleep, and exposure to artificial light

Both NES (night eating syndrome) and SRED (sleep-related eating disorder) belong to nutrition disorders which are most strongly associated with the circadian rhythm. They differ primarily in terms of awareness of the given patient, a set of beliefs and treatment methods. People suffering from binge  eating disorder most often struggle with obesity. In turn, NED (nocturnal eating disorder) may also affect patients having normal body mass.

Key words: Circadian rhythm, melatonin, eating disorders, night eating syndrome

The effectiveness of new drugs in the treatment of overweight and obesity

Sławomir Wilczyński

Katedra i Zakład Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Streszczenie

W badaniach klinicznych niezbędnych do rejestracji zarówno przez FDA (Food and Drug Administration) – Amerykańską Agencję Żywności i Leków jak i EMA (European Medicines Agency) – Europejską Agencję Leków, wskazuje się, że spadek masy ciała dla leków stosowanych w terapii otyłości powinien wynosić co najmniej 5% po uwzględnieniu efektu placebo. Należy jednak zauważyć, że 5% utrata masy ciała nie jest przez pacjentów uważana za satysfakcjonująca pod względem estetycznym. Dopiero około 30% utrata masy ciała u pacjentów otyłych, jest ich przekonaniu, efektem satysfakcjonującym. Wobec powyższego 5-10% utrata masy ciała wynikająca ze stosowania leków stosowanych w terapii otyłości może nie być satysfakcjonująca dla pacjenta a jednocześnie może nieść za sobą ryzyko poważnych działań niepożądanych.

Analiza skuteczności leków stosowanych w terapii otyłości wskazuje, że najskuteczniejszym obecnie preparatem jest połączenie topiramatu z fenterminą, w drugiej grupie będzie połączenie nalterksonu z bupropionem a najmniejszą skutecznością będą wykazywały lorkaseryna i orlistat.

Słowa kluczowe: otyłość, farmakoterapia otyłości, fentermina, liraglutyd, lorkaseryna, bupropion, naltrekson

Abstract

In clinical trials necessary for drug registration, both the FDA (Food and Drug Administration) and the European Medicines Agency (EMA) indicates that the weight loss for drugs used in the treatment of obesity during one year of therapy should be at least 5%.  However, it should be noted that 5% weight loss is not considered aesthetically satisfactory by most of the patients. Only about 30% of weight loss in obese patients, is their own conviction, is a satisfying effect. Therefore, the 5-10% weight loss resulting from the anti-obesity drugs treatment may not be satisfactory for the patient and at the same time may carry the risk of serious side effects.

The analysis of the effectiveness of anti-obesit drugs indicates that the most effective preparation is a combination of topiramate and phentermine, in the second group will be a combination of nalteroxone and bupropion, and the lowest effectiveness shows lorcaserin and orlistat.

Key words: obesity, obesity pharmacotherapy, phentermine, liraglutide, lorcaserin, bupropion, naltrexone

Overweight and obesity of pre-school children – the problem of the 21stcentury

Aneta Kościołek

Katedra i Zakład Żywności i Żywienia, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Streszczenie

Nadwaga i otyłość u dzieci i młodzieży jest coraz większym problemem w XXI wieku. Skutki przewlekłej otyłości u dzieci są obecnie jednym z największych problemów współczesnej medycyny. Nadmierna masa ciała jest wynikiem długotrwałej dysproporcji pomiędzy ilością dostarczonej energii a jej wydatkowaniem, a osobnicza regulacja kaloryczna podlega zarówno czynnikom genetycznym, jak i środowiskowym. Ponadto problematyka nadmiernej masy ciała u dzieci i młodzieży dotyczy przede wszystkim populacji o wysokim stopniu rozwoju społeczno-gospodarczym. Celem niniejszego artykułu jest określenie wpływu wybranych czynników środowiskowych i społecznych na występowanie nadwagi i otyłości u dzieci w wieku przedszkolnym oraz wskazanie na ich radykalne konsekwencje zdrowotne.

Słowa kluczowe: nadwaga, otyłość, dzieci w wieku przedszkolnym, cukrzyca, zespół metaboliczny

Abstract

Overweight and obesity in children and adolescents is a growing problem in the 21stcentury. The epidemic of chronic non-communicable diseases resulting from obesity is currently one of the biggest problems of modern medicine. Excessive body weight is the result of a long-lasting imbalance between the amount of energy supplied and its expenditure. Energy regulation of the body is subject to both genetic and environmental factors. Among other things, due to this, the problem of excessive bodyweight is most severe in societies with a high degree of socio-economic development. The aim of this paper is to determine the influence of selected environmental and social factors on the occurrence of overweight and obesity and an indication of their health consequences in pre-school children.

Key worlds: overweight, obesity, pre-school children, diabetes, metabolic syndrome