0

Farmakoterapia otyłości – czy leki są skuteczne?

W populacji (nie tylko polskiej) stale rośnie liczba osób otyłych. W związku z tym nieustannie poszukiwane są nowe metody oraz leki, które pomogą pacjentom zrzucić nadprogramowe kilogramy.

W pierwszym numerze naszego pisma, ukaże się przegląd najważniejszych substancji czynnych stosowanych w terapii otyłości (LSWTO) wraz z informacją o ich dostępności. Autorem pracy jest dr hab. n. farm. Sławomir Wilczyński.

W farmakoterapii otyłości pojawiło się niedawno kilka nowych leków, z którymi wiąże się nadzieje na coraz skuteczniejszą walkę z otyłością. Są to: fentermina, liraglutyd, lorkaseryna, bupropion/naltrekson.

Leki stosowane w terapii otyłości (LSWTO) są skuteczne tylko podczas ich stosowania. Zaprzestanie ich przyjmowania powoduje brak efektywności farmakoterapii i często powrót pacjenta do wyjściowej masy ciała. Ponadto w badaniach klinicznych widoczny jest bardzo wysoki zakres zmienności w zakresie skuteczności leków stosowanych w terapii otyłości. Generalnie można przyjąć, że leki te są mniej skuteczne o chorych na cukrzycę typu 2. Jednocześnie farmakoterapia otyłości często przynosi spadek stężenia glukozy we krwi, porównywalny z niektórymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi [1,2]. Jednocześnie większość LSWTO poprawia zastępcze punkty końcowe w chorobach sercowo-naczyniowych, m.in. powodując spadek stężenia trójglicerydów w surowicy krwi, spadek ciśnienia tętniczego, wzrost stężenia HDL. Niemniej jednak żaden z obecnie zarejestrowanych LSWTO nie wpływa na punkty końcowe w chorobach sercowo-naczyniowych [3]. Jednie liraglutyd, jako lek przeciwcukrzycowy, redukuje ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych u pacjentów z cukrzycą typu 2 [4].

Kiedy leki stosowane w leczeniu otyłości są uznane za skuteczne? W badaniach klinicznych niezbędnych do rejestracji zarówno przez FDA (Food and Drug Administration) – Amerykańska Agencja Żywności i Leków jak i EMA (European Medicines Agency) – Europejska Agencja Leków, wskazują, że spadek masy ciała w trakcje rocznej terapii powinien wynosić co najmniej 5% po uwzględnieniu efektu placebo. Innymi słowy spadek masy ciała powinien wynosić co najmniej 5% po odjęciu od uzyskanego wyniku, rezultatu dla grupy placebo. Ani FDA ani EMA nie definiują minimalnej liczebności populacji na jakiej powinny być takie badania prowadzone, ale przyjmuje się, że populacja probantów powinna liczyć „kilka tysięcy”.  Terapia powinna być prowadzona przy zastosowaniu najniższej efektywnej dawki. Ponadto kiedy po 3-4 miesiącach grupa probantów nie uzyska wyniku spadku masy ciała wynoszącego 4-5% to badania takiego leku powinny być zatrzymane i zakończone [5].

Lista LSWTO nieustannie się zmienia, nowe leki są wprowadzane na rynek a część leków, z uwagi na działania niepożądane jest wycofywana. Tabela 1 podsumowuje skuteczność większości obecnych na rynku LSWTO.

Zapraszamy do zapoznania się z całym artykułem na łamach kwartalnika Food Science!